Suikerverslaving: hoe suiker je hersenen beïnvloedt

Zie het volgende voor je: warm dampende koekjes uit de oven, chocoladecake…

verse zelfgebakken appeltaart met slagroom…

donuts met jam, chocoladebroodjes, karamelijs met crunchy koekstukjes…

Loopt het water je al in de mond?

verlang je ernaar?

Waarom zou dat zo zijn?

Wat gebeurt er in de hersenen waardoor het zo moeilijk is om suikerhoudende voeding te weerstaan?

suikerverslaving

Suiker is overal

Suiker is een algemene term die wordt gebruikt voor een verzameling van zoete stoffen die behoren tot de koolhydraten.

Deze suikers vind je in een groot deel van ons eten en drinken. Kijk maar eens op de etiketten van supermarktproducten…

Glucose, fructose, dextrose, lactose, maltose, sucrose en zetmeel zijn allemaal vormen van suiker. Maar ook honing, agavesiroop, rietsuiker, high fructose corn syrup (glucose-fructosestroop) zijn allemaal vormen van suiker.

En je vindt suiker niet alleen in snoep, gebak en toetjes. Je vindt het ook in vruchtensap. En het wordt aan een groot deel van de producten toegevoegd.

Tomatensaus, yoghurt, gedroogd fruit, crackers, dranken, mueslirepen, soepen: allemaal producten waar vaak suiker aan toe is gevoegd.

Suiker is overal! Daarom is het belangrijk om te weten wat voor invloed suiker uitoefent op de hersenen.

Wat gebeurt er in je hoofd als je suiker eet?

wat gebeurt er in je hoofd als je suiker eet

Wat gebeurt er als je tong in aanraking komt met suiker? En doet het eten van een klein beetje suiker je hunkeren naar meer?

Dit is wat er gebeurt: je neemt een hap van iets zoets. De suikers die het bevat activeren de zoet-smaakreceptoren op je tong. Van daaruit wordt er een signaaltje gestuurd naar de hersenen.

Het signaal gaat naar het voorste deel van je hersenen. Eén gedeelte daarvan noemen we de cerebrale cortex. In dit onderdeel van je hersenen worden verschillende smaken herkend…

Hartig, zuur, bitter, zout en in ons geval: zoet. Het ‘zoete signaal’ activeert vanuit hier het beloningssysteem van de hersenen.

Dit beloningssysteem bestaat uit een serie van elektrische en chemische paden in verschillende delen van je hersenen. Het is een ingewikkeld systeem maar het helpt één belangrijke vraag in het onderbewustzijn te beantwoorden…

“Zal ik dat nog een keer doen?”

Dat warme troostende gevoel wat je krijgt wanneer je oma’s chocoladetaart proeft. Dat is je beloningssysteem dat zegt: MMM JA!

Is suiker verslavend?

En dit beloningssysteem wordt niet alleen geactiveerd door voeding. Sociale activiteiten, seks en drugs zijn maar een paar voorbeelden die het beloningssysteem activeren.

Maar wanneer het beloningssysteem continu geactiveerd wordt, starten er een reeks ongelukkige gebeurtenissen. Het verliezen van de controle, hunkering en een verhoogde tolerantie voor suiker.

Laten we nog even terug gaan naar die hap van iets zoets. Die bereikt via je maag je darmen.

En wat denk je?

Daar zitten ook suiker receptoren. Het zijn geen smaakpapillen maar ze sturen wel signalen naar je hersenen dat je vol zit. En dat je lichaam meer insuline moet aanmaken om de extra suiker die je eet te verwerken.

Dopamine speelt een belangrijke rol is ons beloningssysteem. Het is een belangrijke chemische neurotransmitter. Dat wil zeggen dat dopamine ervoor zorgt dat zenuwen met elkaar kunnen communiceren.

Er zitten veel dopamine-receptoren in de voorhersenen. Maar ze zijn niet gelijkmatig verdeeld. Bepaalde gebieden bevatten dichte groepen met receptoren. Je zou dit een soort ‘dopamine hotspots’ kunnen noemen. Deze zijn onderdeel van ons beloningssysteem.

Drugs zoals alcohol, cocaïne of heroïne zorgen voor een enorme dopamine-boost. Een high waar sommige mensen constant naar op zoek zijn. In andere woorden: aan verslaafd zijn.

Suiker zorgt ook voor het vrijgeven van dopamine in de hersenen. Wel in mindere mate dan drugs. Maar suiker stimuleert de aanmaak van dopamine zoals vrijwel geen andere voeding dat doet.

Suiker veroorzaakt een korte high. Er gaat voor een ‘suikerjunkie’ niets boven een donut of glas frisdrank. Een continue zoektocht naar de volgende ‘zoete happy high’.

Broccoli heeft bijvoorbeeld geen effect. Misschien verklaart dat waarom het zo’n uitdaging kan zijn je kinderen groenten te laten eten?

Over gezonde voeding gesproken…

Stel je hebt trek en je kiest voor een gezonde, gebalanceerde maaltijd. De dopamine in je beloningssysteem stijgt tot een bepaald niveau. Maar eet je diezelfde gezonde maaltijd vele dagen achter elkaar dan zal er steeds minder dopamine worden aangemaakt.

Je hoort het goed: eet je steeds dezelfde gezonde maaltijd dan maakt je beloningssysteem steeds minder dopamine aan. Onze hersenen zijn namelijk geprogrammeerd om aandacht te besteden aan nieuwe of verschillende smaken.

Waarom?

Twee redenen…

Ten eerste, om bedorven voeding te kunnen herkennen.

Ten tweede, hoe gevarieerder we eten, des te groter is de kans dat we alle voedingsstoffen binnenkrijgen die we nodig hebben.

Om dat doel te bereiken moeten we in staat zijn nieuwe voeding te herkennen. En nog belangrijker: we moeten nieuwe voeding willen blijven eten.

We gaan nog even terug naar die gezonde, gebalanceerde maaltijd. Wat gebeurt er als je in plaats daarvan suikerrijke voeding eet?

Als je dit per uitzondering doet of zeer kleine porties eet, dan zal het effect ongeveer gelijk zijn als bij de gezonde, gebalanceerde maaltijd…

Maar eet je een grote hoeveelheid suikerrijke voeding dan krijg je een piek in je dopamine niveau. Dit herhaaldt zich keer op keer wanneer je suikerrijk voedsel blijft eten.

Zolang je suiker blijft eten blijven je hersenen je belonen met dat warme troostende gevoel.

Suiker lijkt dus een beetje op een drug.

effect van suiker op hersenen

De effecten van suiker en cocaïne op de hersenen lijken sterk op elkaar.

Waarschijnlijk een belangrijke reden waarom veel mensen moeite hebben deze vicieuze cirkel te doorbreken.

Denk nog even terug aan al die verschillende soorten suiker…

Ze zijn allemaal uniek. Maar welke variant je ook eet, het start een domino effect in je hersenen. Met steeds een korte beloning.

We weten allemaal dat teveel suiker erg schadelijk is voor je lichaam. Dat heb je vast al vaker gehoord. Maar weten is één. Actie: daar ligt de sleutel.

Ik ben er van overtuigd dat in ieder mens de kracht schuilt om te veranderen.

Jij bent sterk genoeg om deze cirkel te doorbreken. Je kunt een keuze maken en ervoor gaan.

En gaat het een keer mis? Geef dan niet op. De aanhouder wint. En een gezonde lifestyle kan je veel opleveren.

Het bericht Suikerverslaving: hoe suiker je hersenen beïnvloedt verscheen eerst op GezondAfvallen.nl.